مفهوم «کرامت» در منظومه فکری اسلامی، فراتر از یک صفت اخلاقی ساده، زیربنای هویتی انسانی است که در پیوند با منبع وحی، به مقام «عزت» دست مییابد. دهه کرامت، صرفاً یک بازه زمانی برای جشن و سرور نیست، بلکه تجدید میثاقی است با مکتبی که در آن، هجرت، غربت و حتی شهادت، در مسیر ولایت معنا پیدا میکند. در روزگاری که تقابل میان حق و باطل به باریکترین مرزهای خود رسیده است، بازخوانی سیره کریمانه اهلبیت(ع) میتواند نقشه راهی برای عبور از بحرانهای معاصر و تبیین جایگاه والای «انسانِ مؤمن» در تراز تمدن نوین اسلامی باشد.
این دهه، فرصتی است تا نسبت میان کرامت ذاتی و ایستادگی سیاسی را در کالبد جامعهای که داغدار خادمان خویش است، بازشناسیم. برای بررسی عمیقتر این پیوند و تبیین وظایف مؤمنانه در عصر حاضر، با حجتالاسلام والمسلمین عباس فرازینیا، مدیر ارتباطات حوزوی و امور فرهنگی تولیت آستان قدس رضوی به گفتوگو نشستیم.
الگوی هجرت و ولایتپذیری بانوی کرامت
حجتالاسلام والمسلمین عباس فرازینیا با اشاره به قداست ایام دهه کرامت و تقارن آن با یاد و خاطره شهدای خدمت، باب گفتوگو را اینگونه میگشاید: دهه کرامت در حقیقت دهه عزت، شرافت و گرامیداشت جایگاه مؤمنینی است که به نعمت ولایتمداری متنعم شدهاند. کریم در لغت و معنا به شخص گرامی و برگزیدهای اطلاق میشود که وجودش مایه برکت است. ما در این دهه، جایگاه رفیع حضرت معصومه (س)، امامزادگان واجبالتعظیم و در نهایت ولینعمتمان حضرت رضا(ع) را گرامی میداریم. حضرت فاطمه معصومه(س) بانویی بزرگوار بودند که به عشق امام زمان خویش، هجرت را برگزیدند و در این مسیر، غربت و شهادت را به جان خریدند تا جلوهای عینی از ولایتپذیری باشند. ایشان در عمر کوتاه اما پربرکت خود، افتخار «محدثه بودن» را داشتند و روایات متعددی را از محضر چهار امام معصوم نقل کردند که نشاندهنده عمق دانش و مقام علمی ایشان است.
مدیر ارتباطات حوزوی و امور فرهنگی تولیت آستان قدس رضوی در ادامه به جایگاه اخروی این بانو اشاره کرده و اضافه میکند: چهار امام معصوم(ع) یعنی امام صادق، امام کاظم، امام رضا و امام جواد (علیهمالسلام) بر زیارت ایشان تأکید ورزیدهاند و روح حاکم بر کلام این بزرگواران نشان میدهد که حرمتگذاری و زیارت حضرت معصومه(س)، انسان را لایق بهشت میکند. نامگذاری روز ولادت ایشان به عنوان «روز دختر» در جمهوری اسلامی، ابتکاری هوشمندانه بود تا دختران جوان و انقلابی ما، با الگوگیری از این بانوی تمدنساز، در عرصههای اجتماعی خوش بدرخشند. امروزه شاهدیم که دختران ما در قالب پویشهایی نظیر «جانفدا» در کنار مردان انقلابی، نام خود را در جریده استقامت ثبت کردهاند.
مودت ذویالقربی و حقیقت طعم ایمان
استاد فرازینیا با استناد به آیات قرآن کریم، تکریم امامزادگان را استمرار مسیر رسالت نبوی دانسته و میگوید: پیامبر اکرم(ص) پس از نزول آیه شریفه «قُل لَّا أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبَی» (سوره شوری، آیه ۲۳)، اجر رسالت خود را مودت به خانواده و خاندانش اعلام فرمودند. ایشان از امت انتظار داشتند که در حیات و ممات، به زیارت ذریه و فرزندانشان مشرف شوند. او اضافه میکند: حقیقت ایمان زمانی در قلب بنده ریشه میداند که محبت پیامبر و اهلبیت ایشان بر محبت به خود و خانوادهاش پیشی بگیرد. در روایتی نبوی آمده است: «لا یُؤمِنُ أحَدُکُم حتّی أکونَ أحَبَّ إلَیهِ مِن نَفسِهِ...»؛ یعنی هیچیک از شما ایمان حقیقی نمیآورد مگر آنکه من نزد او از خودش، و خانوادهام از خانوادهاش و فرزندانم از فرزندان خودش محبوبتر باشیم.
مدیر ارتباطات حوزوی آستان قدس رضوی، اوج این ایمان را در آمادگی برای جانفشانی در راه دین دانسته و میگوید: کسی طعم واقعی ایمان را میچشد که سوختن در آتش برایش گواراتر از بازگشت از دین باشد، همانگونه که حضرت ابراهیم خلیلالرحمن به شوق حضرت احدیت، آماده ورود به آتش شد. او اضافه میکند: این همان منطقی است که شهدای ما و رهبر شهیدمان به آن تمسک جستند. ایشان معتقد بودند وقتی خون انسان میتواند به جامعه خدمت کند، باید از شهادت استقبال کرد. این مشی، دقیقاً استمرار کلام سیدالشهدا(ع) است که فرمود: «إن کانَ دینُ مُحَمَّدٍ لَم یَستَقِم إلّا بِقَتلی فَیا سُیُوفُ خُذینی»؛ اگر دین جدم جز با کشتن من استوار نمیماند، پس ای شمشیرها مرا دریابید.
استقامت ملی و نزول برکات الهی
فرازینیا با تحلیل شرایط معاصر و پیوند آن با مفاهیم قرآنی، پایداری ملت ایران را عامل جلب رحمت الهی برمیشمارد و میگوید: قرآن کریم صراحتاً میفرماید: «وَأَن لَوِ استَقاموا عَلَی الطَّریقَةِ لَأَسقَیناهُم ماءً غَدَقًا»(سوره جن، آیه ۱۶)؛ اگر مردم بر طریقه حق استقامت بورزند، باران رحمت و برکت بر آنها نازل خواهیم کرد. ما امروز شاهدیم که ملت ما در پیروی از مسیر شهدای خدمت، پای ارزشهای دین و ولایت ایستادهاند و تقارن این ایستادگی با نزول برکات جوی، نشانهای از صدق وعدههای الهی است. او اضافه میکند: رهبر شهید ما همواره بر آیه «وَلَیَنصُرَنَّ اللَّهُ مَن یَنصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِیٌّ عَزِیزٌ» (سوره حج، آیه ۴۰) تأکید داشتند. با همین تفکر است که ما به پیروزی قطعی امیدواریم، چرا که طبق وعده الهی، هیچ غالبی بر اراده خدا وجود ندارد.
مدیر امور فرهنگی تولیت آستان قدس رضوی، عزت ملی را ثمره ایمان درخشان توصیف کرده و میگوید: آیه شریفه «وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِن کُنتُم مُّؤْمِنِینَ» (سوره آلعمران، آیه ۱۳۹) مصداق بارز وضعیت امروز ماست. اگر پای دین و ایمان خود بمانیم، برتری و سرفرازی از آنِ ما خواهد بود. او اضافه میکند: در چهل و پنج روز اخیر، ملت ایران ثابت کرد که در شمار «محسنین» است و خداوند نیز همراهی خود را با این ملت به نمایش گذاشت. ما با اتکا به آیه «کَم مِّن فِئَةٍ قَلِیلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً کَثِیرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ» (سوره بقره، آیه ۲۴۹)، بر دشمنان غالب خواهیم شد، چرا که ملاک پیروزی، جمعیت و تجهیزات نیست، بلکه اذن و اراده الهی است که در سایه ثباتقدم حاصل میشود.
واجب عینی حضور در صحنه
حجتالاسلام فرازینیا در بخش دیگری از سخنان خود، به تبیین وظایف شرعی و اجتماعی مؤمنان در برهه حساس کنونی پرداخته و میگوید: بر اساس فتوای مراجع عظام تقلید و حکم صریح عقل، حضور در برنامههای حماسی و تبیین حقایق، امروزه یک واجب عینی است، نه واجب کفایی. این حضور مانند نماز و روزه بر هر فرد متدین لازم است و نباید به بهانه حضور دیگران، از مسئولیت شانه خالی کرد. امیرالمؤمنین علی(ع) در وصیت خود فرمودند: «اللَّهَ اللَّهَ فِی الْجِهَادِ بِأَمْوَالِکُمْ وَ أَنْفُسِکُمْ وَ أَلْسِنَتِکُمْ»؛ خدا را خدا را در مورد جهاد با اموال، جانها و زبانهایتان. امروز عرصهی جهاد، جهاد لسانی و تبیینی است. حضور در خیابانها و فریاد علیه استکبار، رساندن حقیقت دین به کسانی است که هنوز در دشمنشناسی دچار تردید هستند.
مدیر ارتباطات حوزوی آستان قدس رضوی، حمایت از تشکلها و موکبهای مردمی را ضرورتی اجتنابناپذیر دانسته و میگوید: هر کس باید به اندازه توان خود، زیر پرچم «کلمة الله هی العلیا» نقشآفرینی کند. گاهی این نقشآفرینی با حمایت مالی است، گاهی با تنظیم یک سیستم صوتی، مداحی، سخنرانی یا حتی کمک به نوجوانان هنرمندی که در این مسیر قدم برمیدارند. نباید اجازه داد خادمان این مسیر احساس تنهایی کنند. او اضافه میکند: نباید فردا روزی حسرت بخوریم که چرا در روزهای سخت، قدمی برای اعتلای نام دین برنداشتیم. امیدوارم همگی در مراسمهای دهه کرامت و استقبال از پرچم مطهر رضوی در طرح «زیر سایه خورشید»، با معرفت حاضر شویم.
پیمان ابدی با خورشید خراسان
حجتالاسلام فرازینیا در پایان، ضمن تجلیل از استمرار ارادت مردم به ساحت قدسی امام رضا(ع) در طول سالیان متمادی، گفتوگو را با یادی از امام رئوف به پایان برده و میگوید: پیوند ملت ما با امام رضا(ع) ناگسستنی است و این شبها و روزها، فرصتی برای استغاثه و تجدید عهد است. امیدوارم همگی از فیوضات نماز یکشنبه ماه ذیقعده غافل نشویم و همواره در پناه عنایات حضرتش باقی بمانیم.
نظر شما